W pierwszej połowie cyklu obecny jest wyłącznie estrogen, którego zadaniem jest wspieranie wzrostu komórki jajowej wydzielanej w pęcherzykach jajnika. Estrogen osiąga swój szczyt w momencie owulacji, gdy komórka jajowa zostaje uwolniona, a następnie jego poziom zaczyna spadać.
Potem w miejscu, w którym pierwotnie rozwijała się komórka jajowa, produkowany jest drugi kluczowy hormon — progesteron. Zadaniem progesteronu jest przede wszystkim stworzenie warunków dla zdrowej i udanej ciąży. Poziomy estrogenu i progesteronu stopniowo rosną, aż osiągają kolejny wspólny szczyt — po czym gwałtownie spadają wraz z początkiem menstruacji. Jeśli komórka jajowa zostanie zapłodniona, poziomy progesteronu i estrogenu pozostają jednak wysokie.
Obecnie przyjmuje się, że regularne zmiany osobowości korelują z fazami cyklu menstruacyjnego, obejmując u części kobiet wahania między „podwyższonymi pozytywnymi nastrojami” a „podwyższonymi negatywnymi nastrojami” w sposób niezależny od czynników społecznych. Słońce może świecić, praca może być satysfakcjonująca, dom piękny, dzieci łagodne, a mąż dobry i kochający — a jednak kobieta może podlegać biologicznie wywołanemu chemicznemu przygnębieniu.
Estrogen w szczególny sposób pobudza komórki mózgowe do większej aktywności. Wraz ze wzrostem stężenia estrogenu mózg staje się bardziej czujny i zdolny do przyswajania większej ilości informacji. Zmysły są wyostrzone — słuch, dotyk, smak i węch. Ten etap wiąże się z poczuciem dobrostanu i czujności, wysoką samooceną, entuzjazmem, przyjemnością i pobudzeniem seksualnym. Kobiety są wyposażone w chemiczny harmonogram, który sprawia, że odczuwają przyjemność i zadowolenie w optymalnym czasie dla skutecznego poczęcia.
Progesteron natomiast działa hamująco. Mózg staje się bardziej ospały w porównaniu z jasną, receptywną fazą wywołaną estrogenem. Libido spada, a lęk łączy się ze zmęczeniem, prowadząc do obniżenia nastroju. Jednocześnie progesteron wydaje się działać uspokajająco, stabilizując emocje. To wydaje się typowe dla drugiej połowy cyklu, gdy progesteron osiąga szczyt. Cztery albo pięć dni przed menstruacją poziom progesteronu i estrogenu gwałtownie spada.
Gdy nagle jest znacznie mniej progesteronu, który uspokaja nastrój, i znacznie mniej estrogenu, który wspiera dobre samopoczucie, zachowanie może przechodzić między wrogością, agresją — dotąd tłumioną przez kojący wpływ progesteronu — a silną depresją, czasami przelewającą się w stany psychotyczne.
i sprawdź swoją wiedzę o budowaniu dobrej jakości relacji.